فعل‌های جداشدنی آلمانی به زبان ساده
فعل‌های جداشدنی (trennbare Verben) مثل anrufen و aufstehen: کی جدا می‌شوند، کی سرهم می‌مانند، در Perfekt و با zu چطور ساخته می‌شوند، و فرقشان با پیشوندهای جدانشدنی.
در یک نگاه
- در جملهٔ اصلی، پیشوند به آخر جمله می‌ره: Ich rufe dich an.
- با فعل مدال یا در جملهٔ وابسته، فعل سرهم می‌مونه: Ich muss früh aufstehen.
- در Perfekt، ge وسط می‌آد: angerufen.
فعل‌هایی مثل anrufen (تلفن زدن) یا einkaufen (خرید کردن) در جمله از هم باز می‌شن و یک تکه‌شون به آخر جمله می‌ره. اولش عجیبه، ولی قاعده‌ش کاملاً ثابته.
پیشوندهای جداشدنی
این پیشوندها همیشه تکیه می‌گیرن و جدا می‌شن:
- an → anrufenتلفن زدن
- auf → aufstehenبیدار شدن و بلند شدن
- ein → einkaufenخرید کردن
- mit → mitkommenهمراه آمدن
- fern → fernsehenتلویزیون دیدن
- zurück → zurückkommenبرگشتن
بقیهٔ پیشوندهای رایج: ab، aus، bei، los، nach، vor، weg، zu.
چهار جایگاه، چهار شکل
| جمله | شکل فعل | مثال |
|---|---|---|
| جملهٔ اصلی و سؤالی | جدا | Ich rufe dich morgen an. · Rufst du mich an? |
| با فعل مدال | سرهم، آخر جمله | Ich muss früh aufstehen. |
| جملهٔ وابسته | سرهم، آخر جمله | …, weil ich früh aufstehe. |
| Perfekt | ge وسط | Ich habe dich angerufen. |
پیشوندهای جدانشدنی
be-، emp-، ent-، er-، ge-، miss-، ver- و zer- هیچ‌وقت جدا نمی‌شن، تکیه نمی‌گیرن و در Perfekt هم ge نمی‌گیرن:
دوگانه‌ها: یک پیشوند، دو معنی
durch، über، um، unter و wieder گاهی جدا می‌شن و گاهی نه، و معنی عوض می‌شه. مثلاً umfahren با تکیه روی um یعنی «(با ماشین) زیر گرفتن» و جدا می‌شه، ولی با تکیه روی fahren یعنی «دور زدن» و جدا نمی‌شه. این‌ها رو در سطح‌های بالاتر کامل می‌بینید.
فعل‌های جداشدنی در درس ۴ سطح A1 معرفی و تمرین می‌شن. برای ساختن گذشتهٔ این فعل‌ها، Perfekt با haben یا sein رو هم ببینید.
سؤال‌های رایج
از کجا بفهمم فعلی جداشدنیه؟
اگر پیشوندش جزو فهرست جداشدنی‌ها باشه (an، auf، ein…) و تکیهٔ کلمه روی پیشوند باشه، جداشدنیه. در دیکشنری‌ها معمولاً با علامتی مثل an|rufen نشون داده می‌شه.
در امر (Imperativ) چی؟
جدا می‌شه: Ruf mich an! · Steh auf! · Kommen Sie mit!
